Celia Cruz (Celia de la Caridad Cruz Alfonso) (21 Ekim 1925 –
16 Temmuz 2003), Kübalı salsa şarkıcısı. Havana, Küba'da doğan Cruz,
kariyerinin büyük bir kısmını Amerika Birleşik Devletleri'nde edinmiş ve orada
yaşamıştır. 20. yüzyılın en başarılı Kübalı müzisyenlerinden biri kabul edilen
Celia Cruz, 22 altın plak doldurmuştur. Müzik camiasında "La Guarachera de
Cuba" (Küba'nın guaracherası) ya da Salsa Kraliçesi olarak anılır.
Cruz, kariyerine yetenek yarışmalarına katılarak başlamış
olup ilk kaydını 1948'de Venezuela'da Turpial etiketi ile yapmıştır. Bu
kayıtlar Leonard Melody ve Alfonso Larrain orkestraları ile alınmıştır. Celia
Cruz, daha önce birçok radyo için de kayıt doldurmuş ancak bu kayıtlar piyasaya
sunulmamıştır. 1950'de ünlü Kübalı grup La Sonora Matancera'da solistliğe
başlayan Cruz, ilk büyük çıkışını yapmış olur. Baş solistin Porto Riko'ya
dönmesinin ardından gruba misafir olarak çağrılan Cruz, önceleri dinleyenler
tarafından kabul görmemişse de tüm Küba'da tanınır olmuştur. 15 yıl boyunca La
Sonora Matancera ile birlikte Latin Amerika ülkelerine turneye çıkmış,
kendisine Café Con Leche ("sütlü kahve") müstearı ithaf edilmiştir.
Celia Cruz, sloganı hâline getirdiği "¡Azúcar!"
("Şeker!/Şekerim!/Tatlım!") haykırışıyla hafızalarda yer eder.
1960'ta Küba devriminin ardından Celia Cruz ve grubu,
Amerika Birleşik Devletleri'ne iltica ederler. 1962'de grubun trompetçisi Pedro
Knight'la hayatını birleştiren Cruz, 1965'te La Sonora Matancera ile yollarını
ayırır. ABD vatandaşlığına geçen Celia Cruz, bir daha çok sevdiğini söylediği
ülkesine geri dönemez.
1966'da Cruz ve ünlü müzisyen Tito Puente'nin ortak
çalışmaları sekiz albüm doğurur. Albümler beklenen başarıyı elde etmeseler de,
1974'te Cruz'un Johnny Pacheco ile birlikte çıkarttığı Celia y Johnny adlı
albüm altın plak ödülü kazanır. Celia Cruz kariyerine, Fania markası altında
çalışan her orkestradan bir salsa müzisyeninin katılımıyla oluşturulan Fania
All Stars grubuyla devam eder. Fania All Stars, İngiltere, Fransa, Zaire ve
çeşitli Latin Amerika ülkelerinde konserler verir.
1980'lerde, Celia Cruz birçok Latin Amerika ülkesini
dolaşarak hem genç müzisyenlerde hem de kendi çağdaşlarıyla konserler verir,
televizyon gösterilerine katılır.
1990 yılında Cruz, Ray Barretto ile birlikte çalıştığı Ritmo
en el Corazon albümü ile Grammy ödülüne lâyık bulunur. Cruz, ilerleyen
yıllarda, La Sonora Matancera ile birlikte yıldönümü albümlerine imza atar. 1992'de
The Mambo Kings adlı filmde Andy Garcia ve Antonio Banderas'a eşlik eder. Celia
Cruz, 2003 yılının Temmuz ayında New Jersey Amerika'da beyin tümörü nedeni ile
77 yaşında hayata veda eder. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Latin Amerika
kökenli toplum arasında hatırı sayılır bir itibara sahip olan Cruz'un naaşı,
birçok şehirde dolaştırılarak hayranlarının ona son kez saygılarını sunmaları
sağlanır. 2004 yılında Cruz'un son albümü "Regalo del Alma" yayınlanır.
